Mohamed Siruhan

މުޖްތަމަޢު އޭގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ ލޭނާރު މުޙައްމަދު ސިރުޙާން "އޭ އާދަމުގެ ދަރިޔާއެވެ. ތިބާއަކީ ވަޤުތުތަކެކެވެ. ތިބާގެ ޙަޔާތުން ދުވަހެއް ފާއިތުވެގެން ހިނގައްޖެނަމަ ތިބާގެ ބައެއް އުނިވެގެން ދިޔައީއެވެ." މިޔަދާއި ހަމަޔަށް އަޅުގަނޑުމެންގެ ކިބައިން ކިހާ ބައެއް އުނިވެގެން ހިނގައްޖެތޯއެވެ؟ ބާކީ އޮތީ ކިހާވަރެއްތޯއެވެ ؟ މިދުނިޔެ މައްޗަށް ނޭވާލާނީ ކިތައް ދުވަހު ތޯއެވެ؟ ކެއްކި ބޮނޑިބަތްއެތީގެ ހޫނުކަން ނުކެނޑެނީސް އެބައިވެސް އުނިވެގެން ހިގައިދާނެއެވެ. އެއީ މިކާއިނާތުގެ ޤާނޫނެވެ. އެކަމާ ދެކޮޅަށް ތެދުވެވޭނީ ކޮންފަރާތަކަށް ހެއްޔެވެ؟ ބުއްދިވެރީންނަކީ ޙަޔާތުން ފާއިތުވި ބައިން ޢިބުރަތް ޙާޟިލްކޮށް ކުރިޔަށް އޮތްތާގައި ހިތްވަރާ ޢަޒުމާ އެކު ކުރިއަށްދާ މީހުންނެވެ. ފެންތައްޓެއް ބިމަށް ވެރުމުން އެކަމާ ހިތާމަ ކުރުމަކީ ތިމާގެ ނަފުސަށް ގެއްލުންދިނުން ނޫން ދެން ކޮންކަމެއްތޯއެވެ ؟ ޙަޔާތުން ފާއިތުވި ދުވަސްތަކާމެދު ރޮއެ ހިތާމަކުރިއަސް، އެދުވަސްތައް އަނބުރައި ނާންނާނެއެވެ. ޙަޔާތުގެ ބާކީ އޮތް ދުވަސްކޮޅު ހިތްވަރާއި ޢަޒުމާ އެކު ﷲ ގެ ރުހިވޮޑިގަތުން ލިބޭ މަގުން ހިނގޭތޯ ބައްލަވާށެވެ. އޭރުން އެދެވެނީ އެއިލާހުގެ...

( ޏާޏިޏާ( ޖާރިޔާ މުޙައްމަދު ސިރުޙާން އަހަރެންނަކީ ކަލޭމެން ތިޔަ ކިޔާ ޖާރިޔާއެވެ. އެކަމަކު އަހަރެންނަކީ ޖާރިޔާއެއްކަމަށް އަހަރެން ގަބޫލެއްނުކުރަމެވެ. އަހަރެން މިހާރު މިއުޅޭ ޙަޔާތަށް އައުމުގެ ކުރިން އުޅުނީ ޝަހުވަތްތެރިކަމުން ފޯވެފައިވާ ފިރިހެނެއްގެ ޖިންސީ އެދުންފުއްދާ އުނބެއްގެ ގޮތުގައެވެ. އަހަރެންގެ ހަމައެކަނި ބޭނުމަކީ އެއީ ބާއެވެ؟ އަހަރެންގެ ބައްޕައަކީ ކާކުބާއެވެ؟ އަހަރެންނަށް ކަލޭމެންނާ މިވާހަކަދެއްކެނީ އެފިރެހެން މީހާއަށް އޭނާގެ އަންހެނުން ފަރުދާގެ ފުރަގަހުން ދިއްކޮއްލި ޖޫސްތަށިބޯލުމުގެ ސަބަބުން ލިބުނު ބާރުގެ ސަބަބުންނެވެ. އަހަރެން އަދިވެސް މިހުރީ އެ ފަރުދާގެ ފުރަގަހުގައެވެ. އަހަރެންނާ އެއްގޮތަށް ޖިންސީ ގޯނާ ލިބެމުންދާ ވަރަށް ގިނަ ތުއްތު ކުދީން މި ދިވެހިރާއްޖޭގައިވެއެވެ. އޭގެ ތެރެއިން ވަރަށްގިނަ ކުދީން ވަނީ ޖިންސީގޯނާތަކުގެ ސަބަބުން ދުނިޔެ ދޫކޮށްފައެވެ. އަހަރެމެންނާ ގޯނާ ކުރި ޓީޗަރަކު މިހާރުވެސް ކަލޭމެންގެ ދުނިޔޭގައި އެހެރަ އުޅެނަގަނީއެވެ. އޭނާވަނީ ތުއްތުކުދީންގެ ހިތްއަލިކޮށްދިނުމުގެ ގޮތުން އެކުދީންގެ ހީސްލާތަނަށް މާމުތް އަޅައިދީފައެވެ. އަހަރެން މިހާރު މިއުޅޭ ހަޔާތަށް އުފަން ވުމަށް މ...

ފޫހިކަން ރޫޙީކަމަކަށް މުޙައްމަދު ސިރުޙާން އަހަރެން އީމާންކަމުގެ ޙަޔާތަށް އައުމުގެ ކުރީގައި އުޅުނީ ގިނަވަގުތުތަކުގައި މާޔޫސްވެ ކުރާނެ ކަމެއްނޭނގި ފޫހިކަމާއެކުގައެވެ. ދުނިޔޭގެ ޙަޔާތުގެ ޙަޤީޤީ މާނަ އޭރަކު ނޭނގެއެވެ. ވަގުތުގެ މުހިންމުކަން އެނގި އޭގެ ބޭނުން ކުރާނެ ގޮތެއްނޭނގެއެވެ. މިޙާލުގައި ދުނިޔޭގައި މިހާރުވެސް ވަރަށްގިނަ މީހުން އުޅޭނެކަން ހަމަ ޔަޤީނެވެ. ދެރަވެ މާޔޫސްވެ ދުނިޔޭގެ ޙަޔާތްމަތިން ފޫހިވެފައިވަނީ ކިތައް މީހުންތޯއެވެ؟ ފޫހި ފިލުވައި ހިތްހަމަޖެއްސުމަށްޓަކާ ފާފަތައް ތަޖުރިބާކުރަނީ ކިތައްކިތައް ޒުވާނުންތޯއެވެ؟ އޭގެ އެންމެ ޢަޖައިބުވާންޖެހޭކަމަކީ މިހުރިހާކަމަކުންވެސް ފޫހިކަމާ ހިތްނުތަނަވަސްވުން ނޫންކަމެއް އިތުރު ނުވާތީއެވެ. ފާފައަކަށްފަހު ފާފައެއް ކުރަމުން ފާފަތަކަށް އަޅުވެތިވެގެން ދެވޭތީއެވެ. މިދުނިޔޭގެ ޙަޔާތް އަނދިރިވެ އާޚިރަތުގެ ޙަޔާތަށް ތައްޔާރު ނުވެވިހުއްޓާ މަރު ތިމާޔާ ބައްދަލުކުރާނެތީއެވެ. މިއަނދިރިކަމުން އަހަރެންނަށް ސަލާމަތްވެވިދާނެތޯއެވެ؟ މި ކަޅު އަނދިރީގެ ޙަޔާތުން އުފާވެރި ޙަޔާތަކަށް އަހަރެންނަށް ދެވިދާނެތޯއެވެ. މިފަދައިން ސުވާލު ކުރެވިއްޖެނަމަ މިޙަޔާތުގެ ޙަޤީޤީ މާނަ ރަނގަޅަ...

ނަފްސު ހޭލައްވާށެވެ. މުޙައްމަދު ސިރުޙާން ޙަޔާތުގައި ދިމާވާ ތަފާތުކަންކަމުގެ ވާހަކަ ދައްކާލައި، އެކިއެކި ޚިޔާލުކޮށްލަން ކޮފީބޯން ދިޔުމަކީ މިހާރު ވަރަށް ޢާންމުކަމެކެވެ. އަހަރެންނަށްވެސް މިކަހަލަ ވަރަށް ގިނަ ދަޢުވަތުތައް ލިބެއެވެ. މިހެން ކޮފީބޯން ތިބޭއިރު އަހަރެން އަބަދުވެސް ބަލަނީ އަހަރެން ހެއްދެވިފަރާތް ރުހިވޮޑިގެންވާ ކަހަލަ ވާހަކަދެއްކޭތޯއެވެ. އަހަރެންނަކީ އީމާންކަން މަތީ ދެމިހުރެވޭތޯ މަސައްކަތްކުރާ މީހެއްކަމުން އީމާންކަން ވަރުގަދަވާ ކަހަލަ ވާހަކައާއި އެކަމާ ގުޅުންހުރި ވާހަކަދެއްކުމަކީ އަހަރެންގެ އާދައެކެވެ. އީމާން ކަމުގެ ޙަޔާތަކީ ހާދައުފާވެރި ޙަޔާތެކެވެ. ކޮންމެ އިންސާނަކުވެސް ދުނިޔޭގެ ޙަޔާތަށް އަންނަނީ ފިޠުރަތުގެ މަތީގައެވެ. މިޙަޔާތުގައި ދަތުރުކުރާ ކުނިބުނިން ޠާހިރުވެގެން ވާޙާލުގައެވެ. އީމާންކަމުގެ ޙަޤީޤަތް އެންމެ ބޮޑަށް އެނގިވަޑައިގެންނެވި، އެއީމާންކަން އެންމެ ރަގަޅަށް ޕުރެކްޓިސް ކުރެއްވި ފަރާތުން އަހަރެމެންނަށް މިކަން ބަޔާންކޮށްދެއްވާފައިވެއެވެ. މި ދުނިޔަވީ ޙަޔާތުގެ ވަގުތުތައް ހޭދަކުރަމުން ދާއިރު ތަފާތު ބަސްތައް އަހަރެމެން އަޑުއަހަމެވެ. ތަފާތު މީސްމީހުންނާ ބައްދަލުކުރަމެވެ. ތަފާތު ތ...

އަހަރެންގެ ބަސް މުޙައްމަދު ސިރުޙާން ގެއެއްގައި އެލުވާފައިހުރި ކޮށްޓެއްގައި ވާހަކަ ދައްކާ ގުރައެއް އިނެވެ. މިގުރާ ކިޔަމުން ދެޔެވެ. "އަހަންނަކީ މިނިވަނެކެވެ. އަހަންނަކީ މިނިވަނެކެވެ." އެގުރާގެ ވެރިމީހާ ހުރީ އެގުރައައް އެހެންކިޔަން ދަސްކޮށްދީފައެވެ. ވީމާ އެގުރާ މީހަކު ހަމަ ފެންނަ އިރަށް އެހެން ތަކުރާރުކޮން ކިޔާލަކިޔާލަ އިނދެއެވެ. ދޫންޏަކީ ފަންނާނުން މިނިވަންކަން ރަމްޒުކޮށްދޭން ބޭނުން ކުރާ މަޚްލޫގެވެ. ދޫންޏަކީ މިނިވަންކޮން ޖައްވުގައި އުދުހި އުޅޭ މަޚްލޫގެކެވެ. ނަމަވެސް ކުރިން މިދެންނެވި ގުރާގެ ޙާލަކީ ކޮބައިތޯއެވެ؟ އެގުރާވަނީ ވަރަށް ގިނަ ކަންކަމުން މަހުރޫމު ވެފައެވެ. މިނިވަންކަމާއެކު ޖައްވުގައި އުދުހި އުޅުމާއި ރީތި ޤުދުރަތީ ރީތި މަންޒަރުތައް ފެނުމާއި އެއަށް ޤުދުރަތުން ދެއްވާފައިވާ އިޚްތިޔާރީ ކާނާ ކެޔުމުން ނުވަތަ މިނޫންވެސް ވަރަށް ގިނަ ކަންކަމުންނެވެ. އެކަމަކުވެސް އޭތި ކިޔަމުންދަނީ "އަހަންނަކީ މިނިވަނެކެވެ." ވާނީވެސް އެހެންތާއެވެ. އޭތީގެ ޙަޔާތް މުޅިންހެން ހޭދަކުރީ އެކޮށިތެރޭގައެވެ. އެކޮށިން ގަޑިންގަޑިއަށް ކާންލިބެއެވެ. ސުވާލަކީ އޭތި ބަޔާންކުރަމުން އެދަނީ އޭތީގެ ޙާލުހެއްޔެވ...

"މިލިޔުން ނުކިޔާތި! ސަބަބަކީ މިލިޔުމަކީ ވައްހާބީއަކު ލިޔެފައިވާލިޔުމެއް. އެމީހުން ނަކީ މީގެ 1400 އަހަރުގެ ކުރީގެ ވިސްނުން ގެންގުޅޭބައެއް!" މުޙައްމަދު ސިރުޙާން ތިބާ ކުރަމުންދަނީ ހާދަހާ ޢަޖައިބު ކުރަނިވި ކަމެކެވެ. އަހަރެން މިލިޔުން ނުކިޔާށޭ ބުނުމުން ވެސް ތިޔަދަނީ ކިޔަމުންނެވެ. އަހަރެންނަށް ތިބާ މިލިޔުން ކިޔަމުންދާ ސަބަބެއް ނުވަތަ ނިޔަތެއް ނޭނގެއެވެ. އެކަން އެންމެ މޮޅަށް ދެނެވޮޑިގެންވަނީ މާތް ﷲ އެވެ. ރަނގަޅެވެ. ކަންކަން ދިރާސާކޮށް ބަލަންޖެހޭނެއެވެ. މައްސަލައެއް ނެތެވެ. ކިޔާހިތްވަންޏާ ކުރިއަށް ދާށެވެ. އިންސާނުންގެ ގާތަށް ރަސޫލުބޭކަލުން ފޮނުއްވުމުން، އެބޭކަލުންނަށް ކާފިރުވި މީހުންވެސް ބުނަނީ އެ ރަސޫލުންގެ ވާހަކަތައް އަޑު ނޭހުމަށެވެ. އެފަދަ ވާހަކަތައް އަޑުނާހާންވެގެން އޭގެ ތެރެއިން ބަޔަކު ކަންފަތަށް އެއްޗިހި ކޮއްޕާވެސް އުޅުނެވެ. އެއީ އެބައިމީހުން އެގޮތަކަށް ހޭނި، ޒަމާނުންސުރެ ޢަމަލުކުރަމުން އަންނަ ގޮތް ބަދަލު ކުރަން ޖެހިދާނެތީއެވެ. ރަސޫލުބޭކަލުންނަށް ކާފިރުވި މީހުން، އެ ރަސޫލުބޭކަލުންނަކީ ސިޙުރުވެރިން ކަމަށާއި ސިޙުރުޖެހިފައިވާ ނުވަތަ މޮޔަވެފައިވާ ބައެއްކަމަށް ބުނެއުޅުނެވެ. މި ގޮތަށ...